Sejmik Województwa Podkarpackiego

Autor tekstu: Aleksandra Gorzelak-Nieduży
Autor zdjęć: Sebastian Stankiewicz
Biuro Prasowe Urząd Marszałkowski Województwa Podkarpackiego

Dziękuję za udzielenie absolutorium oraz wotum zaufania. Bardzo się cieszę i dziękuję za merytoryczne głosy w dyskusji, bo wszyscy troszczymy się o przyszłość województwa. W trudnych czasach bardzo wiele udało nam się zrobić – podkreślał marszałek Władysław Ortyl, tuż po otrzymaniu przez Zarząd Województwa Podkarpackiego absolutorium za rok 2024. – Gratuluję zarządowi, bo to oceny Państwa pracy i jej efektów – mówił przewodniczący sejmiku Jerzy Borcz.

Absolutorium dla Zarządu Województwa Podkarpackiego oraz wotum zaufania dla zarządu były najważniejszymi elementami czerwcowej sesji Sejmiku Województwa Podkarpackiego.

Oprócz tego radni przyjęli dwa stanowiska, pierwsze odnoszące się do wprowadzających w błąd wypowiedzi minister zdrowia na temat szpitala uniwersyteckiego, a drugie dotyczące unieważnienia postępowania na dostawę wielozadaniowych śmigłowców wsparcia S-70i. Były też decyzje o dofinansowaniu inwestycji gminnych w sferze sportu oraz o nowych stypendiach dla uczniów z Podkarpacia.

Zanim jednak nastąpiło głosowanie nad absolutorium, marszałek Władysław Ortyl zaprezentował wykonanie budżetu Województwa Podkarpackiego w 2024 roku, a także przedstawił radnym główne wnioski z Raportu o stanie województwa za rok 2024. Po tych prezentacjach radni wzięli udział w kilkugodzinnej dyskusji nad oboma dokumentami.

W 2024 roku sytuacja społeczno-gospodarcza, zarówno w skali kraju, jak i województwa była bardzo dynamiczna. Był to czas dalszego zmagania z nieprzewidzianą sytuacją, jaką stworzył konflikt zbrojny w Ukrainie, stanęliśmy również wobec trudności ekonomicznych, zmian w zakresie rynku energetycznego oraz przed wyzwaniami związanymi z realizacją polityk UE. Pomimo tego dane statystyczne wskazują, że województwo od lat konsekwentnie i dynamicznie rozwija się gospodarczo, rośnie znaczenie przemysłu. Mając stabilne podstawy rozwojowe i dobre fundamenty gospodarcze, wychodzimy obronną ręką z nakładającej się sytuacji związanej z wojną na Ukrainie oraz niepewnością gospodarczą. Konsekwentnie wzmacniamy procesy gospodarcze. Obok niewątpliwych osiągnięć oraz dynamicznego działania samorządu, wciąż jest wiele do zrobienia. Stymulujemy rozwój gospodarczy regionu, rozwijamy infrastrukturę komunikacyjną, wspieramy ochronę zdrowia, edukację, kulturę i sport. Wspieramy rozwój przedsiębiorczości, budujemy kapitał społeczny, inwestujemy w młodych ludzi, by w przyszłości tworzyli regionalny rynek pracy. To wszystko przynosi efekty w postaci równoważenia procesów rozwojowych oraz ekonomicznego i społecznego rozwoju Podkarpacia – mówił marszałek Ortyl

Wielkim sukcesem jest zakończenie największej dotychczas w ochronie zdrowia, wartej ponad 100 ml złotych inwestycji samorządu województwa - rozbudowy Podkarpackiego Centrum Chorób Płuc w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym im. F. Chopina w Rzeszowie. Rok 2024 to czas intensywnych przygotowań do oddania placu budowy dla Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej. To największa  inwestycja w ochronie zdrowia w regionie, dzięki której powstanie nowoczesny kompleks pediatryczny. Jako zarząd zadbaliśmy o sferę kultury – m.in. powstaje Nowa Scena Teatru im. Wandy Siemaszkowej w Rzeszowie. Priorytetem zarządu jest podnoszenie innowacyjności regionalnej gospodarki, wdrażamy Regionalną Strategię Innowacji Województwa Podkarpackiego na lata 2021-2030 oraz rozwijamy instytucje wspierające gospodarkę i innowacje. Na rozwój regionu w wielu dziedzinach życia wpływa wysoka pozycja Podkarpacia, w absorbcji środków unijnych. Kontynuujemy realizację programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027, z kwotą ponad 9,6 mld złotych, cały czas ogłaszane są konkursy i rozstrzygane nabory. Budujemy przewagi konkurencyjne – podkreślał w swym wystąpieniu marszałek Władysław Ortyl - Oczywiście przed nami wiele wyzwań, wymiarze społecznym, gospodarczym, środowiskowym i przestrzennym, na które reagujemy, także poprzez zmiany w  naszych dokumentach strategicznych - dodał marszałek podczas prezentacji raportu.

Marszałek przedstawił szczegółowo radnym najważniejsze założenia i wnioski, jakie płyną z liczącego kilkaset stron raportu o Podkarpaciu. Raport jest podsumowaniem działalności zarządu województwa w 2024 roku, w szczególności realizacji polityk, programów i strategii, uchwał sejmiku województwa i budżetu. Dokument stał się podstawą do debaty, podczas której zabrzmiały głosy kilkunastu radnych.  

W tej prezentacji bardzo często pojawiało się słowo innowacje. Być może jest to słowo-klucz by poradzić sobie z wyzwaniami, z którymi Podkarpackie musi sobie poradzić. Myślę, że decyzje podejmowane przez ostatnie lata przez zarządy województwa i przez sejmiki antycypowały to, co dzieje się dziś. Kwestie związane z innowacyjnością pozwalają patrzeć z  optymizmem na wskaźniki, które widzimy w raporcie, ze świadomością, że kurs, który został obrany jest właściwy. Świetnie  wydatkowaliśmy na innowacje pieniądze w poprzedniej perspektywie, w obecnej już zostało uruchomionych 12 projektów na badania i rozwój,  zainteresowanie przedsiębiorstw jest duże. To to napawa optymizmem  - mówił w czasie sesji radny Marcin Fijołek - Mamy też wyzwania, potrzebujemy pieniędzy , aby się rozwijać, a żaden samorząd w Polsce nie ma „luźnego” miliarda złotych na inwestycje. A te strategiczne inwestycje są niezbędne i to jest apel o środki rządowe – podkreślał radny Fijołek. 

Po debacie radni udzielili Zarządowi Województwa przeważającą większością głosów wotum zaufania. Tuż po tym rozpoczęła się prezentacja sprawozdania finansowego województwa za 2024 rok wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu za 2024. 

Jak podkreślał w swym wystąpieniu marszałek Władysław Ortyl: – Wykonaliśmy budżet na poziomie ponad 108 procent w zakresie dochodów oraz na poziomie niemal 91 procent w zakresie wydatków. W tym wydatki majątkowe czyli przeznaczone na inwestycyjne sięgnęły poziomu niemal 88 procent - prawie 779 mln złotych – zaznaczył marszałek.

Przeznaczyliśmy wielkie środki na inwestycje drogowe i inwestycje w ochronę zdrowia i edukację, a realizacja wielu inwestycji przyczyniła się do rozwoju Podkarpacia. Wykorzystaliśmy środki zewnętrzne – z Polskiego Ładu, z programu rozwoju inwestycji lokalnych, z programu budowy mostów – jak most w Stalowej Woli, w Jarosławiu. Jesteśmy w niełatwym momencie sytuacji gospodarczej, geopolitycznej więc te inwestycje o których mówię mają nas przygotować do dalszego dynamicznego rozwoju. Jesteśmy na bardzo dobrym etapie wdrażania programu regionalnego FEP, należymy do regionów które najlepiej w Polsce realizują program, m.in. na infrastrukturę. Wspieramy szkolnictwo – wyższe, średnie, zawodowe, podstawowe, dziś ruszamy z 10 mln na kolejne stypendia dla uczniów szkół – podkreślił marszałek.

W zakresie wydatków plan na 2024 rok został wykonany w kwocie 1.827,5 mln zł. Stanowi to 90,6% planowanych wydatków. Wydatki inwestycyjne stanowiły 42,6% wydatków wykonanych.

Wydatki bieżące zostały wykonane w wysokości 1.048,6 mln zł, tj. 92,8% planu.

Wydatki majątkowe zostały wykonane w wysokości 778,9 mln zł, tj. 87,8% planu. Zostały one przeznaczone m.in. na:

• dotacje dla beneficjentów RPO WP na lata 2014-2020 i FEP 2021-2027– 3,9 mln zł,
• realizację projektów własnych samorządu województwa przy udziale środków Unii Europejskiej – 161,6 mln zł, w tym na zadania:
• drogowe – 156,6 mln zł,
• kolejowe – 757 tys. zł,
• z zakresu polityki i pomocy społecznej – 1,1 mln zł,
• z zakresu edukacji i wspierania oświaty – 2,0 mln zł,
• realizację inwestycji bez udziału środków Unii Europejskiej – 602,1 mln zł, w tym:
• inwestycje drogowe – 396,1 mln zł,
• inwestycje z zakresu ochrony zdrowia – 124,1 mln zł,
• inwestycje z zakresu kultury – 29,3 mln zł,
• zakupy inwestycyjne, dotacje m.in. dla innych jednostek samorządu terytorialnego, uczelni wyższych, organizacji prowadzących działalność pożytku publicznego, służb wykonujących zadania z zakresu bezpieczeństwa publicznego – 52,3 mln zł,
• objęcie przez Województwo Podkarpackie akcji i udziałów – 11,3 mln zł, w tym:
• w Spółce Port Lotniczy „Rzeszów-Jasionka” im. Rodziny Ulmów Sp. z o. o. – 10,0 mln zł,

Przykładowe inwestycje z różnych dziedzin aktywności samorządu województwa, na realizację których w 2024 roku poniesiono największe wydatki:

1) w zakresie transportu:

1. Budowa nowego odcinka drogi wojewódzkiej nr 855 Zaklików - Stalowa Wola wraz z budową mostu na rzece San oraz budową, przebudową niezbędnej infrastruktury technicznej budowli
   i urządzeń budowlanych w miejscowościach Stalowa Wola, Brandwica i Rzeczyca Długa – 103,7 mln zł,
2. Budowa nowego odcinka drogi wojewódzkiej nr 865 wraz z rozbudową węzła drogowego w ciągu DK 94 (obwodnicy Jarosławia) i budową mostu na rzece San w m. Munina i Sobiecin – 76,6 mln zł,
3. Przebudowa/rozbudowa/budowa drogi wojewódzkiej nr 865 na odcinku Sobiecin - Cieszanów – 69,6 mln zł,
4. Budowa wschodniej obwodnicy Łańcuta w ciągu drogi wojewódzkiej nr 877 od węzła A4 "Łańcut" do drogi krajowej nr 94 w Głuchowie – 29,5 mln zł,
5. Przebudowa/rozbudowa drogi wojewódzkiej nr 881 na odcinku Kańczuga - Pruchnik - etap II – 29,5 mln zł,
6. Budowa wiaduktu kolejowego/tunelu drogowego w nowym śladzie drogi wojewódzkiej DW nr 877 w ul. Podzwierzyniec w Łańcucie w zamian za likwidację przejazdu kolejowo-drogowego kat. A km 174,744 linii kolejowej nr 91, w ramach projektu pn.: "Poprawa bezpieczeństwa na skrzyżowaniach linii kolejowych z drogami - Etap III" – 28,2 mln zł,
7. Rozbudowa drogi wojewódzkiej Nr 872 na odcinku od skrzyżowania z DK 9 w Nowej Dębie do skrzyżowania z DK 77 w Nisku wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, budowlami i urządzeniami budowlanymi – 16,9 mln zł,

2) w zakresie kultury:

1. Budowa monitoringu wizyjnego w Parku Etnograficznym Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej – 4,9 mln zł,
2. Budowa zespołu obiektów Parku Etnograficznego Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej (strefa zaplecza "A"): zestawienie do stanu surowego otwartego budynku socjalno - warsztatowego – 1,1 mln zł,
3. Modernizacja Pałacu Biskupiego wraz z wdrożeniem nowoczesnej oferty kulturalnej Muzeum Podkarpackiego w Krośnie – 643 tys. zł,
4. Budowa zespołu obiektów Parku Etnograficznego Muzeum Kultury Ludowej w Kolbuszowej (strefa zaplecza "A"): kontynuacja prac budowlanych Rządcówki z Rudnej Wielkiej – 574 tys. zł,
5. Budowa systemu automatycznego nawadniania w parku wewnętrznym przy obiekcie Muzeum-Zamek w Łańcucie – 573 tys. zł,

3)  w zakresie ochrony zdrowia:

1. Utworzenie Pododdziału Kardiochirurgii w ramach istniejącego Oddziału Kardiologii
   z Pododdziałem Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego, pododdziałem Kardiologii Inwazyjnej wraz z salą operacyjną w ramach CBO w Wojewódzkim Szpitalu im. Św. Ojca Pio w Przemyślu – 14,0 mln zł,
2. Zakup angiografu wraz ze stołem operacyjnym i wstrzykiwaczem kontrastu oraz dostosowaniem pomieszczeń w Wojewódzkim Szpitalu im. Św. Ojca Pio w Przemyślu –
   9,1 mln zł,
3. Zakup sprzętu i aparatury medycznej (wymiana wyeksploatowanego sprzętu oraz doposażenie Klinik i Zakładów w brakujący sprzęt medyczny w Klinicznym Szpitalu Nr 2 im. Św. Jadwigi Królowej w Rzeszowie – 8,9 mln zł,
4. Modernizacja Kliniki Ortopedii w KSW nr 2 w Rzeszowie – 8,0 mln zł.

Sprawozdanie z wykonania budżetu uzyskało pozytywną opinię Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie. Po prezentacji budżetu odbyła się krótka debata nad przedstawionym dokumentem.

Wykonanie tego budżetu ukazuje konsekwencję w inwestowaniu w rozwój, w innowacyjność, pokazuje perspektywiczne myślenie, dla dostępności komunikacyjnej  regionu, dla rozwoju opieki zdrowotnej, kultury – mówił radny Marcin Fijołek, w imieniu klubu radnych PIS.

Dziś mamy czas debaty o budżecie. Zarząd Województwa przedstawił raport o stanie województwa i sprawozdanie z wykonania budżetu. Osiągnęliśmy nadwyżkę budżetową ponad 315 mln zł, co oznacza bezpieczne i odpowiedzialne zarządzanie finansami. Zadłużenie województwa na koniec roku wyniosło jedynie 150 mln zł. A rok ten był trudny – wojna w Ukrainie, kryzys energetyczny, zmieniające się uwarunkowania unijne. Mimo to, odnieśliśmy wiele sukcesów. Rozpoczęliśmy przygotowania do budowy Podkarpackiego Centrum Medycyny Dziecięcej. Zakończono też rozbudowę Centrum Chorób Płuc w Rzeszowie oraz modernizację szpitali i stacji pogotowia – podkreślał przewodniczący sejmiku Jerzy Borcz.

Radni województwa przeważająca większością głosów zagłosowali o udzieleniu Zarządowi Województwa Podkarpackiego absolutorium.

Serdecznie gratuluję panu marszałkowi – skonstatował przewodniczący Jerzy Borcz. 

Dziękuję wszystkim, którzy pomagają zarządowi realizować naszą misję, dziękuję pracownikom urzędu, na których zawsze można liczyć. Czekamy na możliwość tworzenia  montaży finansowych ze środkami z poziomu rządu RP – zaznaczył gospodarz województwa Władysław Ortyl.

Podczas sesji zaprezentowana została informacja zarządu województwa na temat zaangażowania Samorządu Województwa Podkarpackiego w utworzenie kierunku lekarskiego i Szpitala Uniwersyteckiego w Rzeszowie.

Zarząd Województwa Podkarpackiego zamierza nadal podejmować inicjatywy w związku z nieprawdziwymi zarzutami formułowanymi m.in. przez minister Izabelę Leszczynę. Zarzucono nam, że nie finansowaliśmy, a wręcz zaniedbaliśmy XIX-wieczny szpital nr 1. To absolutna nieprawda. Przypomnę, że całkowite nakłady finansowe na tę placówkę wyniosły aż 320 mln zł, z czego 80 mln zł pochodziło bezpośrednio z budżetu województwa. Pozostałe środki pochodziły z budżetu państwa oraz funduszy unijnych. Fałszywe informacje godzą nie tylko w dobre imię samorządu, ale też w poczucie bezpieczeństwa pacjentów. Taki przekaz może sprawić, że mieszkańcy Podkarpacia będą unikać lokalnych placówek, wybierając szpitale w Krakowie, Lublinie czy Warszawie – często na nasz koszt. Nie możemy do tego dopuścić. Mamy świetnych lekarzy, wysokiej klasy specjalistów, unikalne oddziały i nowoczesną infrastrukturę. Musimy bronić ich dobrego imienia. Niepokój budzi także fakt kwestionowania przekazania tego szpitala Uniwersytetowi Rzeszowskiemu – bez dodatkowych kosztów. A wartość przekazywanego mienia wynosiła pół miliarda złotych. Równolegle brakuje środków na budowę nowego szpitala, co również budzi nasz sprzeciw – podkreślał marszałek Władysław Ortyl.

Informacja wzbudziła żywą dyskusję. Większością głosów radni przyjęli stanowisko sejmiku, w którym radni domagają się odwołania minister zdrowia.

Z inicjatyw radnych klubu PIS podczas sejmiku podjęte zostało także stanowisko Sejmiku Województwa w sprawie unieważnienia postępowania na dostawę wielozadaniowych śmigłowców wsparcia S-70i. 

Odnoszę się z niepokojem do anulowania przetargu na śmigłowce wielozadaniowe, którego realizację miały podjąć zakłady z Mielca. Kontrakt na 30 maszyn został anulowany w sposób lakoniczny i niejasny. Uważamy, że województwo podkarpackie – jako ważny ośrodek przemysłu lotniczego i obronnego – zasługuje na konkretne wyjaśnienia. Przygotowaliśmy stanowisko sejmiku w tej sprawie – chcemy, by do Ministerstwa Obrony trafił jasny sygnał, że domagamy się przejrzystości – mówił radny Marcin Fijołek, przedstawiając stanowisko - Przemysł zbrojeniowy to siła napędowa nowoczesnej gospodarki. Mamy wykwalifikowaną kadrę, potencjał, infrastrukturę. To tysiące miejsc pracy nie tylko w regionie, ale w całej Polsce. Śmigłowce S-70i i tzw. „Black Hawki” to sprzęt, którego polska armia potrzebuje – a my nie możemy pozwolić, by Podkarpacie zostało pominięte – dodał radny.

Stanowisko radnych PiS zostało przyjęte przez sejmik województwa.

W czasie sesji  radni poparli decyzję Zarządu Województwa Podkarpackiego o przekazaniu 11 mln zł dla 11 samorządów na rozwój infrastruktury sportowej. Projekty te miały być finansowane z programu rządowego, który do dziś nie został rozstrzygnięty, po decyzji o niezrealizowaniu go w województwie podkarpackim w zakładanym zakresie.

My nie chcemy czekać – dlatego działamy już teraz. Kwoty dofinansowania wynoszą od prawie 300 tys. zł do ponad 3,5 mln złotych – podkreślał marszałek Ortyl.    

Dzięki pomocy finansowej z budżetu samorządu województwa 11 samorządów otrzyma dofinansowanie na budowę lub modernizację  5 hal sportowych, 2 pływalni,  2 bieżni lekkoatletycznych, 2 kortów tenisowych oraz boiska do gry w badmintona.

Wsparcie otrzymają m.in. Cisna, Krasne i  Trzebownisko – gminy z najwyższą frekwencją wyborczą w ostatnich wyborach prezydenckich.

Podczas czerwcowych obrad sejmiku radni zdecydowali o przystąpieniu województwa do realizacji trzech projektów stypendialnych „Poszerzając horyzonty” w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla Podkarpacia 2021-2027. Program skierowany jest do uczniów, którzy wykazują się szczególnymi osiągnięciami w nauce i sporcie. Stypendia mają  motywować do dalszego rozwoju. Całkowita wartość trzech projektów stypendialnych "Poszerzając Horyzonty" to ok. 9,6 mln zł. Składają się na to:

• Wsparcie sportowe dla uzdolnionych uczniów szkół podstawowych – kwota 5 tysięcy zł, na okres 10 miesięcy dla ucznia z przewidywaną liczbą 500 uczestników;
• Wsparcie naukowe dla uzdolnionych licealistów – kwota 6 tysięcy zł, na okres 10 miesięcy dla ucznia z przewidywaną liczbą 478 uczestników;
• Wsparcie naukowe dla uzdolnionych uczniów szkół zawodowych – kwota 6 tysięcy zł, na okres 10 miesięcy dla ucznia z przewidywaną liczbą 500 uczestników.

Czerwcowy sejmik był także okazją do zaprezentowania programu trzech festiwali, poświęconych dziedzictwu kultury regionu, które w ciągu wakacji będą się odbywać na Podkarpaciu. Mówił o nich podczas briefingu prasowego przewodniczący sejmiku Jerzy Borcz.

Z wielką radością informujemy, że oferta kulturalna województwa znów się rozszerza. Trwa Festiwal Dziedzictwa Kresów – najstarsze takie wydarzenie w regionie, organizowane od początku XXI wieku, zapoczątkowane przez gminę Lubaczów. W tym roku wydarzenia odbędą się również w Rzeszowie, Przemyślu, Jarosławiu, Stalowej Woli i innych miastach. Czekają prelekcje, kina plenerowe, koncerty, warsztaty – bogaty program kulturalny. Po raz piąty odbędzie się Festiwal Kultury Lasowiackiej – w 13 miejscowościach, w tym w Kolbuszowej, Leżajsku, Tarnobrzegu, Stalowej Woli. Będzie muzyka, taniec, kuchnia i rzemiosło ludowe. Koordynuje go Wojewódzki Dom Kultury w Rzeszowie- mówił przewodniczący Borcz - Nowością jest Festiwal „Karpackie Źródła Kultur”, poświęcony dziedzictwu południa województwa – kulturom Łemków, Bojków, Rusinów, Polaków i innych grup. Jarmarki, koncerty, spotkania – wszystko to odbędzie się w Sanoku, Daliowej, Chłopicach, Cisnej, a prolog wydarzenia już na początku lipca w Kalwarii Pacławskiej i Arłamowie. Zapraszamy wszystkich mieszkańców i turystów – niech to lato będzie świętem kultury Podkarpacia – podkreślił przewodniczący sejmiku.