Artykuły

Stefania Szal

stefania szalStefania Szal w roku 1939 była członkiem Polskiej Organizacji Samoobrony Terytorialnej ŚWIT na terenie Przemyśla i jego powiatu. W trakcie swojej służby wykazała niezwykłe męstwo i odwagę w czasie okupacji niemieckiej Przemyśla, prowadząc akcje ratujące dzieci i ludność żydowską. W styczniu 1941 roku trafiła na ciężkie roboty przymusowe do Niemiec, a następnie do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen, gdzie dokonywano na niej eksperymenty medyczne, polegające na podawaniu dożylnie zarazków tyfusu i malarii. W okresie powojennym prowadziła działalność naukowo - badawczą historii II wojny światowej, w szczególności miasta Przemyśla, Oleśnicy i czeskiego miasta Zatec.
W tej dziedzinie wydała kilka publikacji naukowo - historycznych, m.in. „Pamięć - droga do Wyzwolenia",„Wspomnienia", „Życie społeczno - kulturalne w hitlerowskim mieście Oels i Saaz", „Obozy jenieckie we wsi Leuchten w okresie 1941-1945", „Rzezie na bezbronnej ludności polskiej dokonane przez UPA w Korytnikach w 1945 roku". Stefania Szal posiada ustawowe uprawnienia kombatanckie oraz robotnika przymusowego, deportowanego na terenie III Rzeszy.
Stefanii Szal doceniona została licznymi odznaczeniami m.in.: Orderem Odrodzenia Polski, Złotym Medalem za Zasługi dla Obronności Kraju, Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis, honorowym obywatelstwem miasta Zatec. Kultywuje i upowszechnia szeroko rozumiany patriotyzm twórczy poprzez organizację wystaw, odczytów, konferencji naukowych. Wspomaga i uczestniczy w odnawianiu zabytków miejsc pamięci narodowej na terenie obecnej Ukrainy, nieodzownych dla ochrony polskiego dziedzictwa kulturowego za granicami kraju.

Uchwałą Sejmiku Województwa Podkarpackiego Nr L/947/10 z 23.08.2010 r. otrzymała odznakę zasłużony dla Województwa Podkarpackiego za zasługi dla regionu podkarpackiego oraz dokumentację i popularyzację wiedzy z zakresu historii z okresu II wojny światowej na terenie obecnego województwa podkarpackiego.